Plani i administratës Trump për t’i bashkuar agjencinë amerikane të ndihmës për zhvillim dhe ndihmës së huaj me Departamentin e Shtetit dhe për të vendosur ngrirje të fondeve ka shkaktuar reagime të ashpra nga ish-zyrtarë, të cilët paralajmërojnë pasoja të rënda globale.
Duke folur për CBS News të hënën, kirurgu Atul Gawande, ish-drejtor i shëndetit global në USAID, i quajti këto ndryshime "jo një reformë, por një shkatërrim".
Ai gjithashtu theksoi dëmet tashmë të shkaktuara, përfshirë ndalimin e trajtimeve të HIV-it për 20 milionë njerëz dhe ndërprerjen e monitorimit të sëmundjeve në 49 vende.
Avokatët e shëndetit publik thonë se shkurtimi i fondeve për luftën kundër sëmundjeve globale i lejon ato të përhapen dhe të lulëzojnë, duke e dëmtuar gjithashtu edhe ShBA-në, pasi mikrobet nuk njohin kufij.
Sipas analistëve të politikës së jashtme, dështimi për të ndihmuar vendet në zhvillim e përkeqëson situatën dhe i shtyn më shumë njerëz të migrojnë drejt vendeve të zhvilluara si ShBA.
Maura Reap, një ish-kontraktore e USAID-it, u dërgua në Etiopi për të ndihmuar viktimat e dhunës me bazë gjinore, por u rikthye papritur kur Sekretari i Shtetit Marco Rubio pezulloi programet e reja të ndihmës së huaj.
"Ishte si një aksident me tren në lëvizje të ngadaltë," tha ajo pasi u pushua nga puna në mes të fluturimit, sipas CBS-së.
Presidenti amerikan Donald Trump dhe miliarderi Elon Musk – të cilit Trump i ka besuar detyrën e shkurtimit të shpenzimeve qeveritare – kanë kritikuar USAID-in, me Musk që e quajti atë "një rrëmujë e pakorrigjueshme". Por, Gawande mbrojti misionin e agjencisë: "Këta janë punonjës të ndihmës humanitare dhe të shëndetit që mbrojnë Amerikën në mbarë botën."
USAID-i, që menaxhoi 40 miliardë dollarë ndihma në vitin 2023, është një objektiv kryesor në përpjekjet e Trumpit për ta tkurrur qeverinë. Musk, i cili drejton në mënyrë jozyrtare Departamentin e Efikasitetit Qeveritar, po rishikon shkurtimet e shpenzimeve. Megjithatë, demokratët kanë theksuar se ndryshimet e mëdha kërkojnë miratimin e Kongresit, i cili sipas ndarjes së pushteteve në ShBA ka “fuqinë e buxhetit”.
"Pushimi nga puna i ekspertëve dhe shkurtimi i programeve nuk na bën më të sigurt apo më të fortë," tha Gawande.
Ndërsa administrata vazhdon përpara me planet e saj, debati mbi të ardhmen e USAID-it mbetet i hapur.